Тексеру нәтижесі қалай есептеледі

Аудит нәтижесі әрқашан 0-ден 100-ге дейінгі пайызбен көрсетіледі. Оның нақты қалай есептелетіні чек-лист баптауларындағы Есептеу әдісіне байланысты: Пайызбен немесе Ұпаймен.

Қандай жауаптар есептеуге кіреді

• Норма — «Иә» жауабы, нәтижесі «норма» нұсқа, нормадағы сан, ережеге сай күн, сәйкес штрихкод, шектен төмен емес баға. Тармақ есептеледі — толық немесе өз салмақ үлесімен (төмендегі «Ішінара ұпай» қараңыз).
• Бұзушылық — «Жоқ» жауабы, бұзушылық нұсқасы, нормадан тыс сан, мерзімі өткен күн, шектен төмен баға, басқа штрихкод. Тармақ тексерілген, бірақ есептелмейді.
• Өткізу және «Қолданылмайды» нұсқалары — есепке кірмейді: нәтижені төмендетпейді де, көтермейді де.
• Бағасыз — Мәтін өрісі, Фото, Қолтаңба, Қызметкер, Нұсқаулық, сондай-ақ нормасыз сан, күн және штрихкод. Есепке кірмейді.

Қорытынды: нәтиже тек «норма» немесе «бұзушылық» нәтижесі бар тармақтар бойынша есептеледі. Әр жауап түрі норманы немесе бұзушылықты қалай беретіні — Жауап түрлері мақаласында.

«Пайызбен» әдісі

Барлық тармақтың салмағы бірдей, сұрақ салмағы ескерілмейді.

Нәтиже = «Иә» жауаптарының саны ÷ («Иә» + «Жоқ» жауаптарының саны) × 100%.

Мысал: чек-листте 10 сұрақ бар, 8-і — «Иә», 1-і — «Жоқ», 1-і өткізілген. Нәтиже: 8 ÷ 9 = 88,9%.

«Ұпаймен» әдісі

Әр тармақ Ұпаймен салмағы өрісінде көрсетілген ұпай санына тең.

Нәтиже = «Иә» тармақтары салмақтарының қосындысы ÷ «Иә» және «Жоқ» тармақтары салмақтарының қосындысы × 100%.

Мысал: салмақтары 1, 1, 1 және 5 болатын төрт сұрақ. Салмағы 5 тармақ бұзылған, қалғандары — «Иә». Нәтиже: 3 ÷ 8 = 37,5%. Дәл сол аудит «Пайызбен» әдісімен 75% берер еді.

Ішінара ұпай

Жауап нұсқалары, Бірнеше нұсқа және Шкала бойынша бағалау түрлерінде норма-жауап тармақ салмағының бәрін емес, үлесін ғана әкелуі мүмкін: 50% үлесі бар «Ескертулер бар» нұсқасы жартысын береді, 1–5 шкаласындағы 4 баға — 75%. «Пайызбен» әдісінде мұндай тармақ 0,5 немесе 0,75 тармақ ретінде, «Ұпаймен» әдісінде салмағының жартысы немесе төрттен үші ретінде есептеледі.

Мысал: «Ұпаймен» чек-листі, салмақтары 3, 1 және 1 сұрақтар. Біріншісі бұзылған, екіншісінің жауабы «Ескертулер бар» (50%), үшіншісі — «Иә». Нәтиже: (0 + 0,5 + 1) ÷ 5 = 30%.

Нәтижені нөлдейтін тармақтар

Сұрақта Тексеру нәтижесін нөлдейді қосулы болса, ондағы бұзушылық бүкіл тексеруге 0% қояды — қалған тармақтар қалай өтсе де. Есепте нәтиженің астында «Нәтиже нөлденді: … тармағында бұзушылық» деп жазылады, ал тармақтың өзі «Тексеру нәтижесін нөлдейді» деп белгіленеді. Бөлімдер бойынша нәтижелер әдеттегідей есептеледі. Мұны тексеруді өтті деп санауға болмайтын тармақтар үшін қосыңыз: мерзімі өткен өнім, қауіпті сақтау температурасы, медкітапшасы жоқ қызметкер.

Бөлімдер бойынша нәтиже

Әр бөлім үшін нәтиже сол формуламен, бірақ тек оның сұрақтары бойынша есептеледі. Ол есепте Бөлімдер бойынша нәтиже блогында көрсетіледі.

Есептегі сыни және маңызды бұзушылықтар

Егер чек-листтегі сұрақтардың салмақтары әртүрлі болса, есеп бұзушылықтарды салмағы бойынша белгілейді:

• сыни — тармақтың салмағы тексерілген тармақтар арасындағы ең жоғары салмақтың жартысынан кем емес (және ең төменгісінен жоғары);
• маңызды — салмағы ең төменгісінен жоғары, бірақ ең жоғарының жартысынан аз.

Егер барлық тармақтың салмағы бірдей болса, белгілер болмайды. Есептегі бұзушылықтар ең салмақтылары бірінші тұратындай сұрыпталған. Сыни бұзушылықтар үшін есеп болжам көрсетеді: оларды жойғаннан кейін нәтиже қандай болар еді.

Тексеру туралы есептегі мақсат пен мәртебе

Мақсат осы чек-лист таратылымының баптауынан алынады — Нәтиже мына мәннен төмен болса, есеп жіберу өрісі (1-ден 100-ге дейінгі мән). Есептер таратылымы мақаласын қараңыз.

Есептегі мәртебе аудиттер журналымен келісілген: нәтижесі 70%-дан төмен тексеру әрқашан Тексеруден өтпеді (қызыл) мәртебесін алады — журналда ол «Сәтсіз».

Егер нәтиже 70% және одан жоғары болса және мақсат берілсе:

• нәтиже мақсаттан төмен емес — Мақсатқа жетті (жасыл);
• мақсаттан төмен — Өтті, мақсаттан төмен (сары). Есептің бас бөлігінде нәтиженің мақсаттан неше п.т. төмен екені көрінеді.

Егер нәтиже 70% және одан жоғары болса және мақсат берілмесе:

• 90% және одан жоғары — Өте жақсы (жасыл);
• 70%-дан 89%-ға дейін — Тексеруден өтті (сары).

Егер чек-листте шегі бар бірнеше таратылым болса, аудит нүктесіне қолданылатын таратылымдардың ең жоғары шегі мақсат болып саналады. Дәл осы ережелер бөлімдер нәтижелерін де бояйды, ал бөлімдер кестесінің астындағы шартты белгілер деңгейлерді түсіндіреді.

Аудиттер журналы мен аналитикадағы шек

Аудиттер журналында және Аналитика бөлімінде бірыңғай 70% шегі қолданылады: нәтижесі 70%-дан төмен аудит Сәтсіз мәртебесін алады, ал «өткен аудиттер» көрсеткіші нәтижесі 70% және одан жоғары аудиттердің үлесін есептейді. Нәтижелердің түстері: 90%-дан бастап — жасыл, 80%-дан — көк, 70%-дан — сары, 70%-дан төмен — қызыл.

Жиі қойылатын сұрақтар